Χρήματα πάνε και έρχονται από και προς τα κατεχόμενα χωρίς ουσιαστικό έλεγχο-«Έχουν γίνει αυθαιρεσίες»

Σοβαρά κενά προκύπτουν στους ελέγχους αναφορικά με τα χρήματα που εισέρχονται στη Δημοκρατία, τόσο στα οδοφράγματα όσο και στα άλλα σημεία εισόδου και εξόδου. Το θέμα τέθηκε ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών και όπως προκύπτει, το Τμήμα Τελωνείων και κατ' επέκταση η Δημοκρατία αποδέχονται το αιτιολογικό ότι τα χρήματα αυτά κερδήθηκαν από καζίνο στα κατεχόμενα, την ίδια στιγμή που το πρόσωπο που έρχεται από τα κατεχόμενα στις ελεύθερες περιοχές δεν υποχρεούται να δηλώσει τα χρήματα που φέρει.

Το ζήτημα με τα χρήματα που εισέρχονται στην Κύπρο δεν είναι η πρώτη φορά που τίθεται υπό συζήτηση. Όπως είχε λεχθεί στο παρελθόν στην Επιτροπή Θεσμών, εκτιμάται ότι περίπου 120 εκατομμύρια ευρώ εισήλθαν στην Κύπρο τα τελευταία τριάμισι χρόνια. Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών, Δημήτρης Δημητρίου, αυτά τα χρήματα δεν είναι τα μόνα μετρητά που εισέρχονται στη χώρα, αλλά είναι τα μετρητά που προέρχονται από νόμιμες οδούς και δηλώνονται. Υπάρχουν, όμως, και άλλα ποσά που δεν δηλώνονται ή εισέρχονται από άλλες οδούς, ενώ ο ίδιος έθεσε το ερώτημα για τη χρήση αυτών των χρημάτων.

Από την πλευρά της, η βουλεύτρια του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, ανέφερε, «έχω την άποψη ότι το Τμήμα Τελωνείων έχει προχωρήσει σε αυθαίρετες ερμηνείες και παρερμηνείες της νομοθεσίας. Μελετώντας τη νομοθεσία, διαπίστωσα ότι είναι αρκετά αυστηρή. Άρα, για να έχουν γίνει κάποια πράγματα που μας προκαλούν ανησυχία, σημαίνει ότι έχουν γίνει αυθαιρεσίες».

Η κα Χαραλαμπίδου σημείωσε επίσης ότι η Δημοκρατία αποδέχεται τις εισπράξεις από τα καζίνο των κατεχομένων και διερωτήθηκε αν τα καζίνο των κατεχόμενων έχουν αδειοδοτηθεί, προσθέτοντας ότι η ΜΟΚΑΣ έχει εντοπίσει 16 περιπτώσεις που αφορούν ξέπλυμα χρημάτων από τα καζίνο των κατεχόμενων. Επιπλέον, ανέφερε, «αμφιβάλλω αν γίνεται περαιτέρω έλεγχος για να διαπιστωθεί η πηγή των μετρητών που εισέρχονται στην Κύπρο» και συνέχισε, «όπως τα βάλλουν-φκάλουντα, για να μην πληρώνουν ούτε φόρο. Συνεπώς, την ώρα που η Κύπρος είναι στοχοποιημένη διεθνώς και δεν υπάρχει ταινία για ξέπλυμα χρημάτων που δεν αναφέρεται στην Κύπρο, το Τμήμα Τελωνείων έχει αυθαιρετήσει επικίνδυνα στο θέμα των μετρητών που εισέρχονται στη Δημοκρατία, ειδικότερα από τα κατεχόμενα». Πρόσθεσε επίσης ότι «αν η απόφασή μας είναι να συναγωνιζόμαστε τα κατεχόμενα σε ξέπλυμα, να μας το πουν επίσημα, διαφορετικά έχουμε ένα όνομα να περισώσουμε».

Από την πλευρά της, η ανεξάρτητη βουλεύτρια Αλεξάνδρα Ατταλίδου ανέφερε «υπάρχουν οι οδηγίες για το ξέπλυμα χρημάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και διάφορα σημάδια που δείχνουν πιθανό ξέπλυμα, όπως η αγορά τιμαλφών, η δραστηριότητα στα καζίνο, η αγορά ακινήτων και ακριβών αυτοκινήτων. Αυτά τα κράτη πρέπει να έχουν μηχανισμούς για να σηκώνουν κόκκινες σημαίες για περαιτέρω έλεγχο». Σημείωσε επίσης ότι στην Κύπρο «έχουμε μαρίνες που μπορούν να κατεβάσουν ό,τι θέλουν χωρίς έλεγχο» και τόνισε ότι στα αεροδρόμια είναι συνηθισμένο να φέρνουν κάποια άτομα βαλίτσες, αλλά στο τελωνείο δεν φαίνεται να αντιλαμβάνονται ότι τα μετρητά μπορεί να είναι ένδειξη εγκλήματος και πρέπει να ερευνηθούν.

Ο βουλευτής Ανδρέας Θεμιστοκλέους στη συνέχεια έθεσε σειρά ερωτημάτων στον αναπληρωτή διευθυντή του Τμήματος Τελωνείων, Αντώνη Πηλείδη, αναφορικά με τις διαδικασίες ελέγχου.

Απαντώντας στα ερωτήματα του κ. Θεμιστοκλέους, ο κ. Πηλείδης ανέφερε ότι πρόσωπο που φθάνει στην Κύπρο δεν έχει υποχρέωση να δηλώσει ποσά κάτω από 10.000 ευρώ, προσθέτοντας ότι μπορεί να φέρει όσα χρήματα επιθυμεί και να συμπληρώσει έντυπο με μια σειρά από λόγους για τους οποίους δηλώνει ότι θα ξοδέψει τα χρήματα, όμως «δεν μπορούμε να ελέγξουμε πού όντως θα τα χρησιμοποιήσει».

Παράλληλα, όταν ο κ. Θεμιστοκλέους ρώτησε τι γίνεται αν ένα άτομο έρθει στην Κύπρο με ένα ποσό και κερδίσει περισσότερα στο καζίνο, ο κ. Πηλείδης ανέφερε ότι «πρέπει να το δηλώσει στο αεροδρόμιο». Όπως διευκρίνισε, τα χρήματα που δηλώνονται στο τελωνείο και προέρχονται από το καζίνο των κατεχομένων, αποδέχεται το Τμήμα Τελωνείων εφόσον υπάρχει σχετική βεβαίωση από το καζίνο.

Ο κ. Θεμιστοκλέους, ακούγοντας τις απαντήσεις του αναπληρωτή διευθυντή, ανέφερε, «συνάγω το συμπέρασμα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω του Τμήματος Τελωνείων, αναγνωρίζει την ύπαρξη καζίνο στα κατεχόμενα και αποδέχεται ότι τα κέρδη από αυτά τα καζίνο είναι νόμιμα».

Επιπλέον, ο κ. Πηλείδης ανέφερε ότι το Τμήμα Τελωνείων έχει υποχρέωση να κατακρατήσει τα χρήματα αν δεν υποβληθεί δήλωση ή αν η δήλωση είναι ψευδής. Σε αυτή την περίπτωση, ενημερώνεται η ΜΟΚΑΣ και η Αστυνομία για να γίνει διερεύνηση. Πρόσθεσε επίσης ότι το ζήτημα της διακίνησης μετρητών άρχισε να εξετάζεται από το 2004, με τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων, και ότι το 2008 στάλθηκε επιστολή για να διερευνηθεί το ζήτημα με τα μετρητά, χωρίς ωστόσο να υπάρξει απάντηση από το 2008 μέχρι το 2012. Ανέφερε επίσης ότι το Τμήμα Τελωνείων δεν έχει αρμοδιότητα να ελέγχει τη διακίνηση μετρητών εντός της Δημοκρατίας, καθώς ο κανονισμός της πράσινης γραμμής ορίζει ότι τα οδοφράγματα δεν είναι εξωτερικά σύνορα. Ωστόσο, σε περιπτώσεις που κάποιος δηλώνει ότι εισέρχεται από λιμάνι ή αεροδρόμιο των κατεχομένων, ενημερώνεται η Αστυνομία, η ΜΟΚΑΣ, και το Τμήμα Φορολογίας αν είναι Κύπριος πολίτης.

Επιπλέον, όπως αναφέρθηκε από το Τμήμα Τελωνείων, το 2024 κατακρατήθηκαν συνολικά 728.000 ευρώ στις αφίξεις και 572.000 ευρώ στις αναχωρήσεις, με το συνολικό ποσό να ξεπερνά το 1.300.000 ευρώ.

Όσον αφορά το πρόβλημα της ενημέρωσης της ΜΟΚΑΣ, το Τμήμα Τελωνείων εγκατέστησε σύστημα το 2021 για άμεση πρόσβαση της ΜΟΚΑΣ, το οποίο παρουσίασε τεχνικά προβλήματα, τα οποία επιδιορθώθηκαν το 2024.

Οι βουλευτές άσκησαν δριμεία κριτική για το γεγονός ότι το Τμήμα Τελωνείων ελέγχει τους πολίτες που διέρχονται από και προς τα κατεχόμενα για καύσιμα, αλλά δεν ασκεί ελέγχους για χρήματα, ενώ δεν υπάρχουν οι πρόνοιες για να τα δηλώνουν οι πολίτες.

Από την πλευρά του, το Τμήμα Τελωνείων ανέφερε ότι για να εντοπιστούν χρήματα, πρέπει να γίνει έρευνα για άλλα προϊόντα. Ως παράδειγμα, αναφέρθηκε περίπτωση που εντοπίστηκαν 225.000 ευρώ έπειτα από έλεγχο στο όχημα, με τα χρήματα να κατακρατούνται μέχρι την ολοκλήρωση των ερευνών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ:

Δειτε Επισης