Παρέλαβε την ετήσια Έκθεση της ΡΑΕΚ ο ΠτΔ-«Στο 17,2% της κατανάλωσης ηλεκτρισμού η συνεισφορά των ΑΠΕ»

Η συνεισφορά των ΑΠΕ στην τελική ετήσια κατανάλωση ηλεκτρισμού το 2022 στην Κύπρο έχει φτάσει στο 17,2% και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω το 2023, καθώς επίσης και στα επόμενα χρόνια, αναφέρει η ετήσια Έκθεση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) για το 2022, την οποία παρέδωσαν σήμερα τα μέλη της Αρχής στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη.

Η Κύπρος, σύμφωνα με την ΡΑΕΚ, σήμερα κατατάσσεται με βάση τα στοιχεία της Eurostat ως η έβδομη πιο ακριβή χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με Δελτίο Τύπου της ΡΑΕΚ, κατά την επίδοση της Ετήσιας Έκθεσης, τα Μέλη της ΡΑΕΚ Ανδρέας Πουλλικκάς Πρόεδρος, Φίλιππος Φιλίππου Αντιπρόεδρος και Νεόφυτος Χατζηγεωργίου Μέλος, είχαν την ευκαιρία να ενημερώσουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για θέματα που αφορούν τις Αγορές του Ηλεκτρισμού, του Φυσικού Αερίου και γενικότερα της Κυπριακής Οικονομίας.

Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται και αναλύονται στην έκθεση, το έτος 2022 ήταν αναμφίβολα μια χρονιά αστάθειας στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, η οποία σταδιακά μεταλλάχθηκε σε αυτό που ονομάζουμε «ενεργειακή κρίση». Αίτια της κρίσης αυτής, αποτελούν μια σειρά αρνητικών παραγόντων που επηρέασαν αλυσιδωτά την αγορά ενέργειας σε μια εξαιρετικά κρίσιμη και επικίνδυνη συγκυρία.

Οι αυξανόμενες τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων, σημειώνεται, μαζί με την αύξηση των τιμών καυσίμων, λόγω της παγκόσμιας οικονομικής ανάκαμψης που ενισχύθηκε από τη χαλάρωση των μέτρων κατά της πανδημίας κατά το δεύτερο μισό του έτους, ήταν μόνο δύο από τους παράγοντες που συνέβαλαν στις αυξημένες τιμές ηλεκτρισμού.

Οι προκλήσεις και η αβεβαιότητα που αντιμετώπισε το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα, κατά το έτος 2022, έφτασαν στο ζενίθ τους σχεδόν 50 χρόνια μετά από την εποχή των τελευταίων μεγάλων ενεργειακών "σοκ" της δεκαετίας του 1970.

Σε εθνικό επίπεδο, σημειώνεται στην Έκθεση, οι υψηλές τιμές ηλεκτρικού ρεύματος έφεραν στην επιφάνεια για ακόμη μια φορά τις αδυναμίες των «ηλεκτρικά απομονωμένων» συστημάτων καθώς και της έλλειψης «ενεργειακής ευελιξίας».

Η ραγδαία αύξηση στο κόστος των υγρών καυσίμων και στο κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων, αύξησε το κόστος ηλεκτρισμού σε πρωτοφανή επίπεδα. Για την επίλυση των προβλημάτων που αφορούν την ενεργειακή μετάβαση των απομονωμένων νησιωτικών ηλεκτρικών συστημάτων, και ειδικότερα για την Κύπρο, βραχυπρόθεσμα χρειάζεται, όπως αναφέρεται, αναβάθμιση του ηλεκτρικού δικτύου, έτσι ώστε να αυξηθεί η ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος, όπου παράλληλα με τη χρήση φυσικού αερίου και τεχνολογιών αποθήκευσης ενέργειας, διασφαλίζεται η επιπλέον διείσδυση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο της Κύπρου, χωρίς σημαντικές περικοπές ανανεώσιμης παραγωγής ηλεκτρισμού.

Η ΡΑΕΚ επισημαίνει πως η Κύπρος, διανύει μια εποχή που χαρακτηρίζεται από σημαντικές αλλαγές και προκλήσεις που πηγάζουν από την εισαγωγή της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, αλλά και τη συνεχόμενη προσπάθεια που καταβάλλεται, ώστε το νησί μας να σταματήσει να είναι «ηλεκτρικά απομονωμένο» από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Με σωστό προγραμματισμό και με τη δημιουργία κατάλληλων ηλεκτρικών διασυνδέσεων, αυτό θα τερματιστεί και η Κύπρος θα μπορεί να αξιοποιήσει στον μέγιστο βαθμό το ενεργειακό δυναμικό της και να αναβαθμιστεί σε ενεργειακό κόμβο για μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας από και προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και από και προς το Ισραήλ και την Αίγυπτο, αυξάνοντας παράλληλα την ενεργειακή ασφάλεια του νησιού.

Η ΡΑΕΚ, σύμφωνα με την Έκθεση, έχει συμπεριλάβει στους στρατηγικούς της στόχους ενέργειες και δράσεις που αφορούν ρυθμιστικά θέματα για την ενεργειακή μετάβαση, όπως μεταξύ άλλων, την εποπτεία και συνεχή ρύθμιση της μεταβατικής ρύθμισης και της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, την παρακολούθηση της υλοποίησης των σχεδιασμών και την εποπτεία της αναδυόμενης αγοράς φυσικού αερίου, την ανάπτυξη ρυθμιστικού πλαισίου με βάση την «Πράσινη Συμφωνία» και την «Προσαρμογή στον στόχο του 55%», την ένταξη συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα, τη διασφάλιση συγκράτησης του κόστους ενέργειας για την εθνική οικονομία και τους καταναλωτές και τη δημιουργία ρυθμιστικού πλαισίου για τη μετάβαση της Κύπρου προς την οικονομία του υδρογόνου.

Επίσης, η ΡΑΕΚ προχώρησε το 2022 στην έκδοση σειράς κομβικών αποφάσεων, καθώς και στην ανάληψη και υλοποίηση συναφών πρωτοβουλιών και δράσεων, όπως, μεταξύ άλλων, τον καθορισμό γενικών αρχών και κατευθυντήριων γραμμών για τις χρεώσεις σύνδεσης στα συστήματα μεταφοράς και διανομής, την παροχή οδηγιών για την κατάρτιση της διαδικασίας σύνδεσης στο σύστημα μεταφοράς και στο σύστημα διανομής, τη θέσπιση βασικών αρχών για τη διαμόρφωση του Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης Συστήματος Μεταφοράς, τη θέσπιση βασικών αρχών για τη διαμόρφωση του Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης Συστήματος Διανομής και την τροποποίηση της δήλωσης ρυθμιστικής πρακτικής και μεθοδολογία διατιμήσεων ηλεκτρισμού.

Παράλληλα, η ΡΑΕΚ, σε στενή συνεργασία με τις Ρυθμιστικές Αρχές Ενέργειας των λοιπών Κρατών Μελών, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας της ΕΕ (ACER), προωθεί μια ανταγωνιστική, ευέλικτη, ασφαλή και περιβαλλοντικά βιώσιμη εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εντός της ΕΕ, εργάζεται με σκοπό το αποτελεσματικό άνοιγμα της αγοράς για όλους τους καταναλωτές ηλεκτρισμού και εξασφαλίζει κατάλληλες συνθήκες για την αξιόπιστη λειτουργία των δικτύων ηλεκτρισμού.

Υπό την εποπτεία της ΡΑΕΚ, κατά το έτος 2022, ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) έχει προχωρήσει σε δύο διαφορετικές περιόδους δοκιμαστικής λειτουργίας της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού.

Σκοπός, όπως σημειώνεται, ήταν ο πλήρης έλεγχος όλων των λειτουργιών σε επίπεδο Λειτουργού Αγοράς και σε επίπεδο Συμμετεχόντων καθώς επίσης η επαλήθευση και η βελτίωση όλων των διαδικασιών που σχετίζονται με την λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού.

Για την κάλυψη του χρονικού διαστήματος μέχρι την  εμπορική λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, είναι σε ισχύ από το 2017 σχετική Ρυθμιστική Απόφαση για εφαρμογή μεταβατικής ρύθμισης στην αγορά ηλεκτρισμού.

Ήδη δραστηριοποιούνται οκτώ ανεξάρτητοι προμηθευτές, οι οποίοι έχουν προσελκύσει τελικούς καταναλωτές προσφέροντας χαμηλότερες τιμές από αυτές της ΑΗΚ και οι καταναλωτές μπορούν πλέον να έχουν επιλογή προμηθευτή.

Σήμερα, επισημαίνει η ΡΑΕΚ, το μερίδιο αγοράς που κατέχουν οι ανεξάρτητοι παραγωγοί και οι ανεξάρτητοι προμηθευτές είναι περίπου στο 8%. Με βάση πρόσφατη Ρυθμιστική Απόφαση της ΡΑΕΚ κατά το 2024 οι ανεξάρτητοι προμηθευτές θα μπορούν να δραστηριοποιηθούν στην προμήθεια ηλεκτρισμού και στον οικιακό τομέα.

Όσον αφορά τις ΑΠΕ, στην Κύπρο, σήμερα, βρίσκονται σε λειτουργία περίπου 606 μεγαβάτ φωτοβολταϊκών συστημάτων, 157 μεγαβάτ αιολικών συστημάτων και 13 μεγαβάτ συστημάτων βιομάζας, δηλαδή, σύνολο εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ-Η 776 μεγαβάτ (περίπου 250MW συμμετέχουν στη μεταβατική ρύθμιση και τα υπόλοιπα 526 είναι συμβολαιοποιημένα με την ΑΗΚ-Προμήθεια εκ των οποίων περίπου 200MW αφορούν οικιακά συστήματα συμψηφισμού net-metering).

Το σύνολο εγκατεστημένης ισχύος συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής ανέρχεται στα 1488 μεγαβάτ, δηλαδή το 34% της εγκατεστημένης ισχύος αφορά συστήματα ΑΠΕ-Η.

Σχετικά με τη συνεισφορά των ΑΠΕ-Η στην τελική ετήσια κατανάλωση ηλεκτρισμού το 2022 έχει φτάσει στο 17.2% και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω το 2023, καθώς επίσης και στα επόμενα χρόνια.

Επίσης, πρόσφατα η ΡΑΕΚ έχει αδειοδοτήσει αυτόνομα συστήματα αποθήκευσης συνολικής εγκατεστημένης ισχύος/αποθηκευτικής ικανότητας 110MW/454MWh και υβριδικές τεχνολογίες ΑΠΕ-Η συνδυασμένες με συστήματα αποθήκευσης συνολικής εγκαταστημένης ισχύος/ αποθηκευτικής ικανότητας 96MW/183MWh.

Σε σχέση με το κόστος της ενέργειας, η ΡΑΕΚ αναφέρει πως στην Κύπρο παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Η Κύπρος σήμερα κατατάσσεται με βάση τα στοιχεία της Eurostat ως η έβδομη πιο ακριβή χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τα τιμολόγια ηλεκτρισμού με πρώτη πιο ακριβή χώρα την Ολλανδία ακολουθούμενη από το Βέλγιο, τη Ρουμανία, τη Γερμανία, τη Δανία, την Ιταλία και μετά την Κύπρο. Βραχυπρόθεσμα οι αυξήσεις στα τιμολόγια ηλεκτρισμού, που παρατηρούνται θα συνεχίσουν μέχρι τη μείωση του κόστους αγοράς υγρών καυσίμων και του κόστους αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων ή μέχρι την χρήση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή σε ανταγωνιστική τιμή.

Στην ανακοίνωση σημειώνεται επίσης πως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έτυχε ενημέρωσης για την υπό ανάπτυξη αγορά του φυσικού αερίου στην Κύπρο. Η ΡΑΕΚ εξέφρασε την ανησυχία της για τις καθυστερήσεις που παρουσιάζονται στην προσπάθεια εισαγωγής φυσικού αερίου στην Κύπρο, ενώ σε αυτή τη φάση η Αρχή δίδει μεγάλη προτεραιότητα στη ολοκλήρωση του ρυθμιστικού πλαισίου της αγοράς του φυσικού αερίου, το οποίο θα αποτελεί τον εγγυητή της ορθής λειτουργίας της και της προστασίας των καταναλωτών, αλλά και της ομαλής μετάβασης σε μια υγιή αγορά.

Επίσης, ο Πρόεδρος ενημερώθηκε για τις εξελίξεις σε σχέση με το ρυθμιστικό πλαίσιο για το υδρογόνο. Η ΡΑΕΚ λαμβάνοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για το υδρογόνο, το έντονο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων Ρυθμιστών Ενέργειας ως προς τον ρόλο του υδρογόνου στην ενεργειακή αγορά, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ενεργειακού συστήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και τα οφέλη χρήσης του υδρογόνου,  προχώρησε τον Σεπτέμβριο του 2022 με τη συνεισφορά εξειδικευμένων εξωτερικών συμβούλων με την ετοιμασία μελέτης σχετικά με την ανάγκη ανάπτυξης του ρυθμιστικού πλαισίου που θα διέπει την αγορά υδρογόνου στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Πηγή: KYΠΕ

Δειτε Επισης

Για προσπάθειες Κύπρου για Γάζα,για Ουκρανία και επέτειο εισβολής μίλησε ο Κόμπος στο ΣΕΥ
Βρυξέλλες και όχι Βουδαπέστη η επόμενη άτυπη σύνοδος ΥΠΕΞ της ΕΕ ανακοίνωσε ο Μπορέλ
Ιωάννου: Η επανένωση της χώρας μας είναι μονόδρομος
VPSM για προβλήτα του FSRU: Η ανακοίνωση CMC δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα
Σιζόπουλος: Ραγιαδισμός και ηττοπάθεια οδηγούν σε καταστροφή το Κυπριακό
Πρεσβεία ΗΠΑ: Συνεχίζεται η αποστολή βοήθειας στη Γάζα μέσω Αμάλθειας
Δημητρίου: Ομοψυχία-συμβολή διεθνούς κοινότητας απαραίτητα για επίλυση Κυπριακού
Υπ. Ενέργειας: Κύριο μέλημα ΠτΔ η δημιουργία προοπτικών επανέναρξης διαπραγματεύσεων
Αντιδράσεις και σχόλια Τ/κ πολιτικών για επίσκεψη Ερντογάν στα κατεχόμενα
Προκοπίου: Πολλαπλασιαστής ρίσκου στον πλανήτη η αστάθεια στις ΗΠΑ