Θα πρέπει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να προχωρήσει στην παύση του Αρχηγού Αστυνομίας ή όχι; Αυτό είναι πλέον το κυρίαρχο ερώτημα στη σκιά των αποκαλύψεων που αφορούν τον Θεμιστό Αρναούτη, για τον οποίο οι ανεξάρτητοι ποινικοί ανακριτές που διορίστηκαν για να διερευνήσουν τις ευθύνες για την αυτοκτονία του 14χρονου Στυλιανού, τον Σεπτέμβριο του 2019, εισηγήθηκαν ποινική δίωξη, όπως και για ακόμη 14 πρόσωπα. Ωστόσο, η ηγεσία της Νομικής Υπηρεσίας έβαλε φρένο, αποφασίζοντας τελικά μόνο την ποινική δίωξη ενός αστυνομικού.
Πέραν των ζητημάτων που εγείρονται εκ νέου γύρω από το ανέλεγκτο και την έλλειψη λογοδοσίας στις αποφάσεις του Γενικού Εισαγγελέα, τα όσα αποκαλύφθηκαν για τον Θεμιστό Αρναούτη, ο οποίος διορίστηκε στη θέση του Αρχηγού Αστυνομίας τον Σεπτέμβριο του 2024 από τον Νίκο Χριστοδουλίδη, προκαλούν σοβαρούς προβληματισμούς. Και αυτό διότι, ο επικεφαλής της Αστυνομίας βαρύνεται με ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες που ουδέποτε κρίθηκαν από τη Δικαιοσύνη, σε μια υπόθεση που αφορά τον θάνατο ενός παιδιού. Την ίδια ώρα, πλήττεται ακόμη περισσότερο το κύρος του ίδιου του θεσμού, αφού ο επικεφαλής του σημαντικότερου ίσως κρίκου στην αλυσίδα απονομής της Δικαιοσύνης δεν νοείται να περιβάλλεται από σκιές.
Σε αυτό το σημείο πρέπει να λεχθεί κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε προχωρήσει στην παύση του πρώην Αρχηγού και Υπαρχηγού Αστυνομίας, αποδίδοντάς τους ουσιαστικά πολιτικές ευθύνες για την απόδραση ισοβίτη, χωρίς να προηγηθεί οποιαδήποτε έρευνα που να καταλογίζει ποινικές ευθύνες, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του Θεμιστού Αρναούτη. Στην περίπτωση του τελευταίου, υπάρχει πόρισμα ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών με ξεκάθαρη εισήγηση για ποινική δίωξη, η οποία -όπως αναφέρθηκε ενώπιον Δικαστηρίου- βασίστηκε σε μαρτυρικό υλικό που συλλέχθηκε κατά την έρευνα. Παραμένει, ωστόσο, άγνωστο κατά πόσο ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε πλήρη ενημέρωση πριν από τον διορισμό του.
Εάν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έτυχε επαρκούς ενημέρωσης, τότε, δεδομένων και των δημόσιων τοποθετήσεών του περί ισονομίας και περί του ότι ουδείς βρίσκεται υπεράνω του νόμου, καλείται πλέον να λάβει αποφάσεις. Και αυτό όχι μόνο για λόγους πολιτικής συνέπειας, αλλά κυρίως για την προστασία του ίδιου του θεσμού της Αστυνομίας, ο οποίος ήδη τελεί υπό αμφισβήτηση για μια σειρά από λόγους. Σε διαφορετική περίπτωση, ο Νίκος Χριστοδουλίδης θα κληθεί να απορροφήσει ακόμη περισσότερους πολιτικούς κραδασμούς, σε μια περίοδο που η κατάσταση στην Αστυνομία προκαλεί επαναλαμβανόμενους πονοκεφάλους στην Κυβέρνηση.
Από την άλλη, επί υπουργίας Μάριου Χαρτσιώτη -νυν επίτροπος Προεδρίας- προήχθη στην ηγεσία της Αστυνομίας και ο Μιχάλης Κατσουνωτός, ο οποίος ανέλαβε τη θέση του Βοηθού Αρχηγού. Και στην περίπτωσή του, ωστόσο, προέκυψαν δύο πορίσματα με εισήγηση για ποινική δίωξη -στην υπόθεση συνομωσίας με βαρυποινίτη Φυλακών και στο θανατηφόρο του 2012- με τη Νομική Υπηρεσία να αποφασίζει και πάλι να μην προχωρήσει σε διώξεις. Παράλληλα, υπήρξε και εισήγηση για ποινική δίωξη από την Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, λόγω άρνησής του να συνεργαστεί. Παρ’ όλα αυτά, και ενώ πειθαρχικές υποθέσεις εξακολουθούν να παραμένουν στα συρτάρια, ο Θεμιστός Αρναούτης εισηγήθηκε την προαγωγή του λίγους μόλις μήνες μετά την εισήγηση για ποινική δίωξή του στην υπόθεση του θανατηφόρου του 2012, με τον Μάριο Χαρτσιώτη να συμφωνεί.
Ως εκ τούτου, η σημερινή ηγεσία της Αστυνομίας απαρτίζεται από έξι πρόσωπα, εκ των οποίων τα δύο καταγράφονται σε πορίσματα με εισηγήσεις για ποινικές ευθύνες. Και σε αυτό το σημείο πρέπει να ξεκαθαριστεί κάτι πολύ σημαντικό. Η ενοχή ή η αθώωση οποιουδήποτε προσώπου κρίνεται αποκλειστικά από τη Δικαιοσύνη. Ωστόσο, στις περιπτώσεις Θεμιστού Αρναούτη και Μιχάλη Κατσουνωτού, η Δικαιοσύνη ουδέποτε αποφάνθηκε, λόγω των αποφάσεων του Γενικού Εισαγγελέα να μην προχωρήσουν οι διώξεις, με επίκληση του δημόσιου συμφέροντος. Συνεπώς, οι δύο αξιωματούχοι ούτε κρίθηκαν ένοχοι ούτε όμως και αθωώθηκαν για όσα τους καταλογίστηκαν στα πορίσματα.
Σε πολιτικό επίπεδο, ο Νίκος Χριστοδουλίδης βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με δύο βαριά φορτισμένους διορισμούς στην κορυφή της Αστυνομίας. Διορισμούς που, ανεξαρτήτως των προθέσεων ή των προσωπικών χαρακτηριστικών των εμπλεκομένων, προκαλούν έντονες αντιδράσεις και επηρεάζουν την εικόνα αμεροληψίας και αξιοπιστίας ενός εκ των σημαντικότερων θεσμών του κράτους. Γιατί η Αστυνομία δεν αρκεί να είναι τίμια, πρέπει και να φαίνεται τίμια.
Πέραν τούτων, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ευθύνες στον Θεμιστό Αρναούτη καταλογίστηκαν και στα πορίσματα που αφορούν την υπόθεση των Σέρβων εκτελεστών. Πρόκειται για υπόθεση στην οποία οι κυπριακές Αρχές είχαν ενημέρωση από την Ιντερπόλ, ωστόσο οι πληροφορίες φέρεται να διέρρευσαν στον υπόκοσμο, με αποτέλεσμα να αλλάξουν τα σχέδια των δραστών και να ακολουθήσει λίγο αργότερα το τετραπλό φονικό στην Αγία Νάπα το 2016.
Ωστόσο, η υπόθεση της αυτοκτονίας του Στυλιανού ήταν εκείνη που ξεγύμνωσε ολόκληρο το σύστημα. Ένα παιδί μόλις 14 ετών, που μεγάλωνε υπό άθλιες συνθήκες και βίωνε κακοποιητική συμπεριφορά, βρέθηκε τελικά νεκρό, ενώ Αστυνομία και Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας παρέμειναν σε πλήρη αδράνεια. Και μόνο αυτό συνιστά τεράστια αποτυχία του κράτους και των θεσμών του. Σε μια τέτοια υπόθεση, οι Αρχές όφειλαν να επιδιώξουν την πλήρη διερεύνηση και απόδοση ευθυνών προς κάθε κατεύθυνση, χωρίς εκπτώσεις και χωρίς εξαιρέσεις, αφήνοντας τελικά τη Δικαιοσύνη να αποφανθεί.
Ωστόσο, λόγω των αποφάσεων της ηγεσίας της Νομικής Υπηρεσίας, αυτό δεν κατέστη δυνατό. Και γι’ αυτό πλέον το ζήτημα δεν είναι νομικό, αλλά βαθιά ηθικό και θεσμικό. Ο Θεμιστός Αρναούτης δεν θα βρεθεί ποτέ ενώπιον Δικαστηρίου για να κριθεί για όσα του καταλογίστηκαν, με αποτέλεσμα οι σκιές να συνεχίσουν να τον συνοδεύουν, όπως και τις αποφάσεις του. Ιδιαίτερα από τη στιγμή που στο πόρισμα καταγράφονται σοβαρές παραλείψεις και αμέλεια καθήκοντος σε μία από τις πιο τραγικές υποθέσεις των τελευταίων ετών.
Η Αστυνομία βρίσκεται τα τελευταία χρόνια διαρκώς στο μάτι του κυκλώνα, ενώ η δυσπιστία των πολιτών απέναντι στον θεσμό αποτυπώνεται σχεδόν σε κάθε δημοσκόπηση. Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών, η αίσθηση έλλειψης λογοδοσίας και η απουσία ουσιαστικής απόδοσης ευθυνών όχι μόνο δεν εκτονώνουν το κλίμα, αλλά ενισχύουν ακόμη περισσότερο την κρίση εμπιστοσύνης.
Και τελικά, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο ένα πρόσωπο ή ένας διορισμός. Είναι κατά πόσο οι θεσμοί λειτουργούν με τους ίδιους κανόνες για όλους. Είναι κατά πόσο η πολιτεία μπορεί ακόμη να αποδείξει ότι η ισονομία δεν εφαρμόζεται επιλεκτικά και ότι η λογοδοσία δεν σταματά εκεί όπου αρχίζει η εξουσία. Σε κάθε όμως περίπτωση. Γιατί όταν η κοινωνία σταματήσει να εμπιστεύεται τους θεσμούς που είναι επιφορτισμένοι με την εφαρμογή του Νόμου, τότε η κρίση δεν αφορά μόνο την Αστυνομία. Αφορά το ίδιο το κράτος δικαίου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Αποκαλύψεις βόμβα στην δίκη για την αυτοκτονία Στυλιανού-Ποινική δίωξη Αρναούτη και άλλων 13 εισηγήθηκαν οι ανεξάρτητοι ανακριτές, φρένο από Εισαγγελέα
- Ανακρίθηκε ως ύποπτος για έξι σοβαρά αδικήματα ο Αρναούτης για αυτοκτονία Στυλιανού, διατήρησε το δικαίωμα της σιωπής-«Καμία απάντηση» σε 31 ερωτήσεις
- Εισηγήθηκαν ποινική και πειθαρχική δίωξη Αρναούτη για Στυλιανό αλλά παρέμεινε... πρόεδρος Πειθαρχικής Επιτροπής με μέλη της ΝΥ-Οι καταγγελίες στα πορίσματα
- Ρίχνει το γάντι σε Πρόεδρο ο Κρις μετά τις αποκαλύψεις για Αρναούτη, βάζει στο κάδρο και Κατσουνωτό-«Αδιανόητο να ηγούνται της Αστυνομίας, η ευθύνη σας είναι τεράστια»
- Σ. Αγγελίδης: Η Νομική Υπηρεσία να αιτιολογήσει τη μη δίωξη Αρναούτη και ποιο ήταν το δημόσιο συμφέρον, ο ΠτΔ έχει εξουσία να διορίζει και να παύει Αρχηγό
